درجه : منزلت و مقام و ادراج : درجه درجه پيمودن . اعراب درجة . منصوب است بنا بر اين كه اسمى باشد جانشين مصدر يعنى : « فضل اللَّه المجاهدين . . . تفضيلا بدرجة » درجات : در محل نصب و بدل است از : « أَجْراً عَظِيماً » و در حقيقت معناى « اجر عظيم » را تفسير مىكند . يعنى : خداوند مجاهدان را بدرجات و آمرزش و رحمت برترى بخشيده است ، ممكن است نصب آن بخاطر تاكيد بودن براى « أَجْراً عَظِيماً » باشد ، زيرا « اجر عظيم » همان بالا رفتن درجات و آمرزش و رحمت است . مثل : « لك علىّ الف درهم عرفاً » كه كلمهء « عرفاً » تاكيد جمله است زيرا لك على الف درهم خود اعتراف است به اينكه : تو هزار درهم از من مىخواهى . گويى گفته است : « اعرفها عرفا » يعنى اعتراف مىكنم به اينكه ترا بر من هزار درهم است ، اعتراف مىكنم . و در مورد آيه ، مثل اينكه گفته شده است : غفر اللَّه لهم مغفرة و آجرهم اجرا عظيما يعنى خداوند بطور حتم آنها را مىآمرزد و به آنها پاداشى بزرگ مىدهد ، زيرا در « أَجْراً عَظِيماً » معناى آمرزش و رحم و تفضل موجود است . شان نزول اين آيه در بارهء كعب بن مالك ، از طايفهء بنى سلمه و مرارة بن ربيع از طايفهء بنى عمرو بن عوف و هلال بن اميه از طايفهء بنى واقف ، كه در جنگ تبوك از حركت با پيامبر گرامى اسلام ، متخلف شدند ، نازل گرديد و خداوند ، عبد اللَّه بن ام مكتوم را كه نابينا بود ، معذور دانست و آن عده را كه سالم بودند ملامت كرد ، اين مطلب را ابو حمزهء ثمالى در تفسير خود روايت كرده است . زيد بن ثابت گويد : من خدمت پيامبر بودم كه آيه به اين صورت نازل گرديد : « لا يستوى القاعدون من المؤمنين غير اولى الضرر و المجاهدون فى سبيل اللَّه » و كلمهء اولى الضرر در آن نبود . عبد اللَّه بن ام مكتوم گفت : من نابينايم ، چگونه جنگ كنم ؟ در اين موقع حالت خلسهء وحى به پيامبر دست داد ، سپس به حال عادى برگشت و فرمود بنويس :